شهید آوینی خدمت سربازی خود را نیز در نیروی هوایی به پایان رساند و در سال ١۳۴۴ وارد دانشكده هنرهای زیبایی شد.
وی در دوران دانشجویی نسبت به مسایل روز و مسایل هنر پی‌گیر بود و البته بسیار تلاش میكرد كه هر مسیله‌ای را در این ارتباط خودش دریافت كند.
به گفته بسیاری از هم دوره‌هایش ازجمله عطا‌‌اله امیدوار هنرمند برجسته كشورمان،آوینی دارای نبوغ ویژه‌ای در فلسفه ادبیات بود.
شهید آوینی به نقاشی و شعر نیز گرایش كم نظیری داشت و البته هم نقاشی می‌كرد و هم شعر می‌سرود.
شهید آوینی در سال ١۳۵۸ وارد جهاد سازندگی شد و پس از زمان كوتاهی به فیلمسازی روی آورد.
ساخت مستندروایت فتح از عملیات خیبر شروع شد و تا عملیات مرصاد ادامه داشت.

آوینی روش مستندسازی‌اش را كه هدف آن ظاهر كردن واقعیت بود؛مستند اشراقی نام گذاشت.
موسسه فرهنگی روایت فتح اواخر سال ١۳۷۰ در پی تاكید مقام معظم رهبری برتداوم تولید مستندهای روایت فتح تاسیس شد.
در روایت فتح مجموعه شهری در آسمان را ساخت كه در ارتباط با مقاومت مردم خرمشهر بود كه آخرین فعالیت فیلمسازی شهید آوینی محسوب می‌شود.
شهید مرتضی آوینی روز جمعه بیستم فروردین ١۳۷۲ هنگامی كه برای تولید مجموعه‌ای جدید از روایت فتح به فكه،‌منطقه‌ عملیاتی و الفجر مقدماتی به همراه گروه رفته بود،بر اثر انفجار مین به شهادت رسید.
هرچند كه فیلم‌های روایت فتح تا آن زمان در میان مردم مشهور بود،اما تا آن زمان كسی نمی‌دانست كه سازنده آنها كیست؛چراكه در روایت فتح و نه در هیچ كدام در فیلم‌هایی كه او كارگردانی و تدوین كرده بود ،نام عوامل عنوان نمی‌شد و آوینی به تصمیم خود وفادار مانده بود.
شهید مرتضی آوینی تصمیم گرفته بود كه دیگر چیزی كه حدیث نفس باشد ننویسد و دیگر از خودش سخنی به بیان نیاورد .

منبع : مقاله زندگی نامه و اندیشه شهید سیّد مرتضی آوینی