امروزه مسیله ارزیابی و سنجش نیازهای آموزشی کارکنان در نظام‌های علمی و کاربردی و آموزش آنان که قشر عظیمی از نیروی کار شاغل در سازمان‌ها هستند، جز مسایل ضروری تشخیص داده‌شده است که باید برای رفع آن اقدام شود.
ابتدا عوامل از پیشینه استخراج و این عوامل توسط اساتید بررسی و بومی سازی شد ،١۰ عامل اصلی و ۵۲ شاخص شناسایی گردید و سپس پرسشنامه دلفی فازی طراحی شد تا نیازهای آموزشی کارشناسان حوزه­های آموزش و پژوهش( تعیین سطح مطلوب) مشخص شود، در این پژوهش که نیازسنجی آموزشی براساس رویکرد شایستگی محوری انجام شد، مولفه­های اصلی خروجی دلفی فازی عبارت بود از: مهارت­های ارتباطی،مهارت­های اطلاعاتی، مهارت حل­مسیله، مهارت فنی،مهارت استدلال، مهارت رهبری،مهارت هیجانی و تعاملات اجتماعی،شخصیتی و ارزشی، شایستگی فردی.
مفهوم دیگری که ممکن است با نیاز سنجی یکی فرض شود« شبه نیاز سنجی» است، اما باید توجه داشت که نیاز سنجی با سنجش نتایج یا اهداف و مقاصد و اولویت بندی آنها سرو کار دارد، در حالیکه شبه نیازسنجی با سنجش شبه نیازها( مجموعه‌ای از وسایل، امکانات، تجهیزات و روش‏‌ها برای تحقق نیازها یا نتایج اهداف) سروکار دارد.
شبه نیاز سنجی عموما فرایندی است که بعد از نیاز سنجی انجام می‌گیرد.
اهداف نیازسنجی: ١- فراهم سازی اطلاعات برای برنامه ریزی: از طریق فرایند نیازسنجی اهداف و مقاصد برنامه مورد شناسایی قرار می‌گیرند،اقدامات ضروری برای اجرای برنامه‏‌ها مشخص می‌شوند و نوع و میزان تلاشها و منابعی که برای دستیابی به هدفها باید مصرف شوند، تعیین می‌شوند.
۲- ارزیابی و سنجش: نیازسنجی فرایند ارزیابی اولیه برای اجرای برنامه‏‌‌های آتی است.
برای اجرای طرح خاص یا برنامه مشخصی، ابتدا زمینه ویژه‌ای که برنامه و یا طرح باید در آن اجرا شود، مورد سنجش واقع می‌شود، پس از بررسی، وضعیت نتایج در برنامه‏‌ها منعکس می‌شود و پس از اجرای برنامه و ارزشیابی از آن، نتایج حاصله با وضعیت اولیه مورد مقایسه قرار می‌گیرد.

منبع : مقاله نیاز سنجی